Για τη φωνή που έγινε ψαλμωδία και προσφορά: Οι Άρχοντες τίμησαν τον Δρ Νίκολας Λούτσιον

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ —Λίγες μόλις φράσεις πρόλαβε να πει στην ευχαριστήρια ομιλία του ο Δρ Νίκολας Τζ. Λούτσιον (Nicholas G. Loutsion), όταν σταμάτησε, συγκινημένος. Έπιασε το νήμα των λόγων του ξανά:

«Μου είναι πολύ δύσκολο» είπε στους παρευρισκομένους, «δώστε μου ένα λεπτό». Ο Νίκολας Τζ. Λούτσιον, ιππίατρος και πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού των Αγίων Πάντων στο Κάνονσμπεργκ της Πενσυλβάνιας, μόλις είχε παραλάβει το βραβείο «Νικόλαος Μπούρας» για το 2026. Η απονομή αυτή, που έγινε από τους Άρχοντες Οφφικιαλίους της Μ.τ.Χ.Ε., πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο New York Hilton Midtown, στις 16 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο της ετήσιας τους εκδήλωσης. Ο τιμώμενος αφιέρωσε το βραβείο που μόλις είχε λάβει, στη μνήμη του πατέρα του.

Το βραβείο αυτό, απονέμεται στη μνήμη του αείμνηστου υποδιοικητή του Τάγματος, Νικολάου Μπούρα, ενός βετεράνου του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και βιομηχάνου στον κλάδο του χάλυβα. Όπως υπενθύμισε και ο διοικητής του Τάγματος του Αγίου Ανδρέου, Δρ Αντώνιος Ι. Λυμπεράκης, ο Νικόλαος Μπούρας είχε κάνει, με τρόπο διακριτικό και ανώνυμο, σημαντικές δωρεές χάλυβα για την ανέγερση ναών σε ολόκληρη τη χώρα. «Και όχι μόνο για έναν ή για δύο, αλλά για πάρα πολλούς ναούς» σημείωσε. Το βραβείο αυτό δίνει ένα κίνητρο στους Άρχοντες να ακολουθήσουν το παράδειγμα της προσφοράς του.

Ο υποδιοικητής του Τάγματος του Αγίου Ανδρέου, Θεόδωρος Μποζονέλης, άρχισε την πρόποση με τα λόγια τού κατά Ματθαίον Ευαγγελίου: «Ούτω λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον πατέρα υμών τον εν τοις ουρανοίς». Όπως ανέφερε, ο Νίκολας Τζ. Λούτσιον «έχει προσφέρει στο έργο μας πολύτιμο χρόνο, έχει κοπιάσει γι’ αυτό και έχει συνεισφέρει γενναιόδωρα οικονομικά. Γι’ αυτό και αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα για όλους». Κι αφού απαρίθμησε όλα εκείνα που επί δεκαετίες έχει ο Λούτσιον προσφέρει, γύρισε να τον ρωτήσει: «Μα δεν κουράστηκες καθόλου, Νικ;»

Τον πιο προσωπικό τόνο, ωστόσο, έδωσαν οι δύο κόρες του. Η Αλίσα Λούτσιον Κυρίτση (Alyssa Loutsion Kyritsis), που είναι υπεύθυνη του Τμήματος Νεολαίας και Νεανικής Διακονίας της Ιεράς Μητροπόλεως Πίτσμπουργκ, παρουσίασε τον εαυτό της και την αδελφή της με τρόπο μάλλον χιουμοριστικό: «Εγώ δουλεύω για την Εκκλησία κι εκείνη τραγουδάει στην όπερα» είπε. Η Αλεξάνδρα Λούτσιον (Alexandra Loutsion) – που είναι δραματική υψίφωνος και έχει αναλάβει πρωταγωνιστικούς ρόλους σε παραγωγές όπερας σε όλη τη Βόρεια Αμερική, ενώ έχει, παράλληλα, συνεργαστεί και με τη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης – είχε ερμηνεύσει νωρίτερα την αγαπημένη άρια του πατέρα της, «O mio babbino caro», από την όπερα «Gianni Schicchi» του Πουτσίνι, καθώς και το κοντάκιο προς την Υπεραγία Θεοτόκο «Τη Υπερμάχω».

Ο πατέρας τους, είπε η άλλη κόρη του, Αλίσα, είναι βαθιά αφοσιωμένος στην ενορία του, «ή μάλλον στο “κέντρο του σύμπαντος”, όπως του αρέσει να την αποκαλεί». Είναι παντρεμένος εδώ και 50 χρόνια με τη Σούζαν και έχει πλέον δύο εγγόνια, τον Νικόλαο και τον Γρηγόριο. «Η Αλεξάνδρα κι εγώ έχουμε μάλλον περάσει σε δεύτερη μοίρα» συμπλήρωσε η Αλίσα.

Η Αλεξάνδρα Λούτσιον, με τη σειρά της, περιέγραψε το σπίτι τους γεμάτο μουσική: έκανε λόγο για τις κασέτες του Καζαντζίδη και τους βυζαντινούς ύμνους που άκουγαν στο αυτοκίνητο, συνοδεύοντας τον πατέρα τους στις κτηνιατρικές του επισκέψεις, αλλά και για τα δημοτικά τραγούδια στο οικογενειακό τραπέζι, ακόμα και για τα κάλαντα από σπίτι σε σπίτι, τα Χριστούγεννα. Συνέδεσε μάλιστα την επαγγελματική του επιλογή με την επιχείρηση συσκευασίας κρέατος του παππού της, εκεί όπου εργαζόταν ο πατέρας της από μικρός. «Μπορεί να μην είναι παράξενο που ένας τόσο γενναιόδωρος άνθρωπος αφιέρωσε τη ζωή του στο να φροντίζει τα ζώα, αντί να τα προορίζει για το τραπέζι» είπε η Αλίσα. Και γυρίζοντας προς αυτόν, αναρωτήθηκε: «Δεν είναι άραγε σπουδαίο που οι δύο μεγάλες σου αγάπες, η πίστη και η μουσική, εκτιμήθηκαν δεόντως από μένα και την Αλεξάνδρα;»

Ο Νίκολας Λούτσιον άρχισε την ομιλία του με μια αναδρομή. «Πριν από δεκατέσσερα χρόνια, στεκόμουν ακριβώς εδώ» είπε, κάνοντας αναφορά στο δείπνο του 2012, όταν είχε βγάλει επίσης λόγο προς τιμήν των βραβευθέντων εκείνης της χρονιάς. Ανάμεσά τους βρισκόταν τότε και ο φίλος και μέντοράς του, Τζον Χαλέκι ο νεότερος (John Halecky Jr.), ο οποίος, περήφανος για την καρπαθορωσική καταγωγή του, τον χαιρετούσε πάντα στα σλαβονικά: «Slava Isusu Christu» (“Δόξα σοι, Χριστέ”)».

Μίλησε ακόμα και για εκείνα τα χρόνια που δεν υπήρχε η πολυτέλεια του Zoom και τα μέλη του Συμβουλίου ταξίδευαν στη Νέα Υόρκη κάθε μήνα. «Αυτό που στην αρχή μπορεί να μας φαινόταν βάρος, ήταν τελικά μια ευλογία» είπε. Μια διακονία όπως εκείνη απαιτούσε θυσίες, ανάλογες μ’ αυτές που κάνουν σήμερα οι οικογένειές τους, οι οποίες τους στηρίζουν διακριτικά, μακριά από τα φώτα». Και απευθυνόμενος στη σύζυγό του, τη Σούζαν, συμπλήρωσε: «Όλα αυτά που έχω καταφέρει διακονώντας τον Κύριο και την Εκκλησία Του, δεν τα έχω καταφέρει μόνος μου».

Κάνοντας μάλιστα λόγο για τον πατέρα του, η φωνή του έσπασε ξανά, συγκινημένη. Συνέχισε:

«Όσο μεγάλωνα, ήταν ο καλύτερός μου φίλος, ο μέντοράς μου, ο άνθρωπος στον οποίο εμπιστευόμουν τα πάντα, το στήριγμά μου» είπε. «Τον αγαπούσα βαθιά. Με τα λόγια του, αλλά κυρίως με τις πράξεις του, μου έμαθε πώς πρέπει να ζει ένας άνθρωπος».

Ο πατέρας του, ο Άρχων Τζορτζ Τ. Λούτσιον (George T. Loutsion Sr.), που καταγόταν από τη Ρόδο, έψαλλε στον Ιερό Ναό των Αγίων Πάντων και ήταν ο πρώτος ενορίτης που τιμήθηκε με το οφφίκιο του Άρχοντα. «Ο πατέρας μου καμάρωνε για την αρχαιοελληνική του κληρονομιά, αλλά στην καρδιά του ήταν Βυζαντινός» είπε. Όταν απευθυνόταν στους πιστούς, άρχιζε την ομιλία ως εξής: «Αγαπητοί μου πάροικοι, εμείς οι Ρωμιοί». Ρωμιοί ήταν η ονομασία με την οποία αυτοπροσδιορίζονταν οι Ορθόδοξοι χριστιανοί του Βυζαντίου.

«Ήξερε ότι η πίστη και η πνευματική μας κληρονομιά ξεπερνούν τα όρια της εθνικής μας ταυτότητας και μας συνδέουν με μια παράδοση που παραμένει ζωντανή εδώ και αιώνες» κατέληξε ο Νίκολας Λούτσιον.

Όταν ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος πήρε τον λόγο, ήταν τόσο συγκινημένος, που δεν μπορούσε να διαβάσει την ομιλία που είχε ετοιμάσει. Έτσι, άφησε κατά μέρος το γραπτό του κείμενο και μίλησε για το πόσο βαθιά αγγίζουν οι ακολουθίες και οι ύμνοι της Εκκλησίας το ακροατήριο των παιδιών, «ακόμη κι όταν εκείνη τη στιγμή δεν το καταλαβαίνουν» Ωριμάζοντας ωστόσο την πίστη τους, αρχίζουν σιγά σιγά να το συνειδητοποιούν, είπε. Ευχαριστώντας τον Νίκολας Λούτσιον που μνημόνευσε τα λόγια του πατέρα του για τους «Ρωμιούς», χαρακτήρισε τη Ρωμιοσύνη ως «την ευρύτερη, την πιο οικουμενική έκφραση της πίστης και του ελληνικού πολιτισμού στο σύνολό του». Συνεπώς, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και τα τέκνα του «δεν είναι δυνατό να υιοθετήσουν ποτέ εθνικιστικές ή άλλες ακραίες αντιλήψεις». Η Εκκλησία αγκαλιάζει τον καθένα, συμπλήρωσε. Γι’ αυτό, άλλωστε, έχει μέλλον το Οικουμενικό Πατριαρχείο στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια χώρα που «δεν σου ζητάει να αλλάξεις αυτό που είσαι, αλλά να μοιραστείς τα κοινά ιδανικά».

Ο Σεβασμιώτατος ανέφερε επίσης ότι τον συγκίνησαν πολύ τα λόγια της Αλεξάνδρας. Η ίδια, περιγράφοντας στους παρευρισκόμενους τον εαυτό της ως «μια σκιά του πατέρα της στο αναλόγιο», είχε πει χαρακτηριστικά: «Ήμουν από κείνους που συγκινούνταν από τη φωνή του ιδιαίτερα. Διότι ακούγοντάς τη, ανακάλυψα για πρώτη φορά τη δύναμη της μουσικής, μια ανακάλυψη που με οδήγησε τελικά στη σκηνή της όπερας. Το πιο σπουδαίο όμως μάθημα που με δίδαξε ήταν πως η φωνή δεν είναι απλώς κάτι που έχουμε: είναι κάτι που δίνουμε».

Παίρνοντας αφορμή από τα λόγια της αυτά, ο Σεβασμιώτατος συνέχισε: «Έχουμε ένα τάλαντο στην τσέπη μας. Όμως αυτό δεν είναι δικό μας. Μας έχει δοθεί». Όταν το προσφέρουμε στην Εκκλησία, το επιστρέφουμε στον Θεό, «γιατί η Εκκλησία είναι το σώμα Του». «Και όταν λέω Εκκλησία» είπε, γυρίζοντας προς τους Άρχοντες και τις οικογένειές τους, «δεν εννοώ τον Αρχιεπίσκοπο ή τους ιερείς. Η Εκκλησία είστε εσείς». Και στρεφόμενος στη συνέχεια πάλι προς τον Νίκολας Λούτσιον, τον γιο του ψάλτη που έγινε και αυτός ψάλτης, μίλησε για το οικουμενικό πνεύμα που είχε κληρονομήσει. «Αυτό το πνεύμα εκφράζεις και εσύ» του είπε ο Σεβασμιώτατος, «ως ένα πιστό τέκνο του αείμνηστου πατέρα σου».