Η επαναλειτουργία της Χάλκης και η διασφάλιση της ειρήνης στις προτεραιότητες του Οικουμενικού Πατριάρχη

Για τις άμεσες προτεραιότητές του έκανε λόγο η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, αποτιμώντας παράλληλα 35 σχεδόν χρόνια πατριαρχικής διακονίας, στη συνέντευξη που έδωσε στον Μανώλη Κωστίδη και η οποία δημοσιεύθηκε στο φύλλο της κυριακάτικης «Καθημερινής» (18 Οκτωβρίου). Ο Παναγιώτατος εξελέγη Οικουμενικός Πατριάρχης στις 22 Οκτωβρίου 1991. Η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης παραμένει μια δέσμευση που είχε διατυπωθεί κιόλας στον ενθρονιστήριο λόγο του και την οποία ελπίζει, όπως λέει, να εκπληρώσει σύντομα. Η Σχολή, που ιδρύθηκε το 1844, έχει αναδείξει πολλές γενιές Ορθόδοξων κληρικών, ενώ το θεολογικό της τμήμα παραμένει κλειστό από το 1971.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης εκφράζει ακόμη την επιθυμία να συνδράμει και ο ίδιος στην προσπάθεια για την ειρηνική συνύπαρξη Ελλήνων και Τούρκων και τη σταθεροποίηση των σχέσεων των δύο κυβερνήσεων, ώστε να εδραιωθεί ένα σταθερό κλίμα εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο χώρες.

Όπως υπογράμμισε ο Μανώλης Κωστίδης, οι γνώσεις, η επιμονή και οι προσωπικές επαφές του Πατριάρχη Βαρθολομαίου έχουν ενισχύσει το κύρος του Πατριαρχείου στην Τουρκία. Επισήμανε μάλιστα ότι ο αμοιβαίος σεβασμός που χαρακτηρίζει τη σχέση του Παναγιώτατου με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διευκολύνει τον Οικουμενικό Πατριάρχη στην άσκηση της διακονίας του στην Τουρκία, φέρνοντας ως παράδειγμα την αναγόρευσή του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου το 2013.

Ο Παναγιώτατος χαρακτήρισε ως ιστορικό σταθμό της πατριαρχικής του διακονίας την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, που πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη το 2016, έπειτα από δεκαετίες προετοιμασίας, παρά την απόφαση τεσσάρων Εκκλησιών να μην προσέλθουν την τελευταία στιγμή. Εξέφρασε επίσης την ικανοποίησή του για τη συμμετοχή των Εκκλησιών της Γεωργίας και της Βουλγαρίας στο θεολογικό συνέδριο που διοργάνωσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Σαντιγί της Γαλλίας, από τις 5 έως τις 8 Οκτωβρίου, για τη δέκατη επέτειο της Συνόδου. Οι δύο Εκκλησίες, που είχαν απουσιάσει από τη Σύνοδο της Κρήτης, εκπροσωπήθηκαν στο συνέδριο αυτό.

Η χορήγηση αυτοκεφαλίας στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, τον Ιανουάριο του 2019, ήταν μία από τις δυσκολότερες αποφάσεις του. Αναφερόμενος στη σφοδρή αντίδραση της Μόσχας, τόνισε το θάρρος και την αποφασιστικότητα που χρειάστηκαν για να προχωρήσει. Το αυτοκέφαλο επιτρέπει σε μια Εκκλησία να διοικεί τις υποθέσεις της υπό τη δική της ιεραρχία.

Ο Παναγιώτατος υπογράμμισε επίσης τη σημασία του διαλόγου με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Το δημοσίευμα αναφέρθηκε ειδικότερα στις συναντήσεις του με τους Πάπες, Ιωάννη Παύλο Β΄, Βενέδικτο ΙΣΤ΄, Φραγκίσκο και Λέοντα ΙΔ΄. Όπως σημειώνει η «Καθημερινή», η παρουσία του Παναγιωτάτου στην τελετή ενθρόνισης του Πάπα Φραγκίσκου, το 2013, ήταν η πρώτη συμμετοχή Οικουμενικού Πατριάρχη σε αντίστοιχη τελετή μετά το Σχίσμα του 1054.

Τον Νοέμβριο του 2025, ο Οικουμενικός Πατριάρχης και η Α.Α. ο Πάπας Λέων ΙΔ΄ μαζί με εκπροσώπους άλλων χριστιανικών Εκκλησιών συναντήθηκαν στη Νίκαια της Βιθυνίας, το σημερινό Ιζνίκ, για τον εορτασμό της 1700ής επετείου της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου. Στο δημοσίευμα γίνεται ακόμη λόγος και για τον διάλογο που έχει ο ίδιος καλλιεργήσει με εκπροσώπους του Ισλάμ και του Ιουδαϊσμού, καθώς και για τις πρωτοβουλίες του για την προστασία του περιβάλλοντος, που του έχουν δώσει τον χαρακτηρισμό «Πράσινος Πατριάρχης».

Ο Μανώλης Κωστίδης αναφέρθηκε, επιπλέον, στην αγάπη του Πατριάρχη για τη γενέτειρά του, την Ίμβρο. Η επιστροφή των Ιμβρίων στο νησί και η επαναλειτουργία των σχολείων έχουν αναπτερώσει τις ελπίδες για το μέλλον της ελληνορθόδοξης κοινότητας στον τόπο αυτό. Όπως τόνισε ο Παναγιώτατος, οι εξελίξεις αυτές έχουν αλλάξει γενικότερα την ιστορική πορεία της Ίμβρου.