Μια αναδρομή στη ζωή του Νταν Χριστόπουλου

Το 1992, όταν είχε για πρώτη φορά επισκεφτεί τον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Μινεάπολη, ο Νταν είχε πει ένα κήρυγμα. Διηγήθηκε μια παλιά ιστορία για έναν αετό που είχε μεγαλώσει ανάμεσα σε κάποιους φασιανούς της πεδιάδας. Και παρόλο που είχε γεννηθεί για να πετάει ψηλά, αυτός είχε περάσει τη ζωή του σκαλίζοντας το χώμα, έχοντας την εντύπωση πως δεν ήταν τίποτε καλύτερο από αυτό που του έλεγαν οι άλλοι ότι είναι. Μια μέρα, ο αετός που νόμιζε πως ήταν κι αυτός φασιανός σήκωσε το βλέμμα του και είδε έναν άλλον αετό που πετούσε ψηλά στον ουρανό. «Μα τι είναι αυτός;» ρώτησε. Και οι άλλοι φασιανοί τού απάντησαν: «αυτός είναι ο βασιλιάς των πουλιών. Μην κάνεις όμως άσκοπα όνειρα· ποτέ δεν θα μπορέσεις να έχεις τη χάρη του εσύ». Τότε όμως ήρθε ένας σοφός δάσκαλοςκαι του είπε: «όχι, δεν πλάστηκες εσύ για να ζεις στο χώμα. Εσύ έχεις πλαστεί για τα ύψη». Άπλωσε τα φτερά του ο αετός και πέταξε ψηλά.

Η ιστορία αυτή αφορά τον καθένα μας. Πλασμένοι κατ’ εικόνα Θεού, είμαστε προορισμένοι για τη θέωση, την αγιότητα, την αιωνιότητα. Κι όμως, συχνά ζούμε με τρόπο κατώτερο των προσδοκιών, με τρόπο που δεν ανταποκρίνεται στην κλήση μας. Συμβιβαζόμαστε με τον φόβο, βολευόμαστε, συμμορφωνόμαστε, βάζουμε στη ζωή μας τον πιο χαμηλό πήχη.

Ο Νταν, λοιπόν, αρνήθηκε να ζήσει έτσι.

Κατά κάποιον τρόπο, από πολύ μικρή ηλικία, είχε συνειδητοποιήσει αυτό που πολλοί άνθρωποι αγωνίζονται να ανακαλύψουν σε όλη τους τη ζωή. Μια φορά που ήταν έξι χρονών, τον είχαν ρωτήσει τι θα ήθελε να γίνει όταν μεγάλωνε, κι αυτός δίχως να διστάσει, είχε αμέσως απαντήσει: «Ιερέας». Πολλές φορές μάλιστα διηγούνταν πως φορούσε το μπουρνούζι της μητέρας του και τελούσε «ακολουθίες» με τα παιδιά της γειτονιάς στο γκαράζ. Ακόμη και τότε, ο αετός αυτός το ήξερε: ήταν πλασμένος για να πετάει ψηλά.

Ο Νταν δίδασκε ότι η πίστη μας δεν αφορά κάποια τυφλή προσκόλληση στην παράδοση με μικρό «π», αλλά την αφύπνιση της αληθινής μας ταυτότητας εν Χριστώ. Πίστευε ότι ο άνθρωπος είναι πλασμένος για κάτι πολύ περισσότερο από μια απλή ύπαρξη. Γι’ αυτό και αφιέρωσε τη ζωή του βοηθώντας τους άλλους να ανοίξουν τα φτερά τους.

Το έκανε ως εφημέριος ενορίας. Το έκανε όταν ο αοίδιμος Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος τον είχε καλέσει να υπηρετήσει ως ο πρώτος ιεραπόστολος του Ορθόδοξου Χριστιανικού Ιεραποστολικού Κέντρου (Orthodox Christian Mission Center – OCMC). Το έκανε και στην Κένυα, τότε που συνεργάστηκε με τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο για να οργανώσει ένα ιεραποστολικό έργο που άφησε βαθύ αποτύπωμα στην Ορθόδοξη ιεραποστολή της Αμερικής. Το έκανε μέσα από τη Διεθνή Ορθόδοξη Χριστιανική Φιλανθρωπία (International Orthodox Christian Charities – IOCC), μεταφέροντας την αγάπη και τη συμπαράσταση του Χριστού στους ανθρώπους που υπέφεραν, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, σε κάθε γωνιά του κόσμου. Το έκανε και ως αστυνομικός ιερέας, όταν είχε συμπαρασταθεί στους αστυνομικούς και στις οικογένειές τους που πενθούσαν και περνούσαν στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής τους.

Όπου υπήρχε πόνος, ο Νταν πήγαινε. Όπου υπήρχε φόβος, εκεί πήγαινε ο Νταν. Όπου είχαν χάσει οι άνθρωποι την ελπίδα τους και είχαν λησμονήσει την αξία τους, ο Νταν ερχόταν να τους υπενθυμίσει ότι ήταν και αυτοί παιδιά του Θεού.

Και τα έκανε όλα αυτά με χαρά.

Τον περασμένο Οκτώβριο, ο Νταν είχε επισκεφτεί τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου στην κοιλάδα του Χάντσον της Νέας Υόρκης. Μία ενορίτισσα από εκεί, λοιπόν, όταν έμαθε για την εκδημία του, έγραψε: «τι τεράστια απώλεια. Τον είχα γνωρίσει τότε που είχε επισκεφτεί την ενορία μας. (…) Ήταν ένας πραγματικά σπουδαίος άνθρωπος».

Και δεν ήταν καθόλου τυχαίο αυτό. Η αληθινή αγιότητα δεν κάνει τον άνθρωπο ψυχρό και απόμακρο, κάθε άλλο: πλαταίνει την καρδιά του. Διότι τη γεμίζει με τη συμπόνια και τη χαρά του Χριστού.

Ο Νταν βίωνε την Ορθοδοξία με τέτοιο τρόπο, που έκανε τους ανθρώπους να θέλουν να τη μάθουν, αλλά και σε τέτοιο βάθος ώστε να τους αλλάξει ουσιαστικά.

Συνήθιζε να διηγείται και μια άλλη ιστορία, η οποία περιγράφει ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο έζησε τη ζωή του. Ήταν η ιστορία ενός Ορθόδοξου Επισκόπου από την Ινδία που είχε μιλήσει, μια φορά, σε κάποιους κληρικούς και λαϊκούς της Εκκλησίας. Ο Νταν την αφηγούνταν μιμούμενος μάλιστα και την ινδική προφορά. Εκείνος ο Επίσκοπος, λοιπόν, είχε πει το εξής χαρακτηριστικό: «Ξέρετε, ο Χριστιανισμός είναι μια πτήση τσάρτερ».

Και εξηγούσε ύστερα πώς οι Ινδοί μετανάστες στη Νέα Υόρκη, πριν από χρόνια, έψαχναν να βρουν συνταξιδιώτες για να συμπληρωθεί ο αριθμός των επιβατών που χρειαζόταν και να μπορέσει να αναχωρήσει η πτήση προς την πατρίδα τους. Διότι αν δεν συγκεντρώνονταν αρκετοί άνθρωποι, δεν θα απογειωνόταν και το αεροπλάνο.

Και ο Επίσκοπος τελείωνε την ιστορία του έτσι: «Άμα δεν πάρουμε και άλλους μαζί μας, δεν θα φθάσουμε ποτέ στον Ιησού Χριστό».

Με τέτοιον τρόπο προσέγγιζε ο Νταν την πίστη μας.

Η χριστιανική ζωή δεν είναι μια πορεία κατ’ ιδίαν, κάθε άλλο. Κανένας δεν σώζεται μόνος του. Και η Εκκλησία δεν είναι κάποιο, λόγου χάρη, κρουαζιερόπλοιο φτιαγμένο για άνεση και ψυχαγωγία. Είναι μια κοινή διαδρομή προς τη Βασιλεία του Θεού. Κάθε χριστιανός έχει την ευθύνη να πάρει και άλλους μαζί του σε αυτό το ταξίδι.

Αυτή ήταν η ζωή του Νταν.

Πάντοτε οδηγούσε ανθρώπους προς τον Χριστό.

Έφερνε κοντά του τους πονεμένους. Εκείνους που αναζητούσαν το νόημα και την αλήθεια. Αστυνομικούς, ενορίτες, παιδιά και εγγόνια. Ανθρώπους από μακρινούς τόπους. Όσους πίστευαν πως είχαν ξεχαστεί. Τους άλλους που νόμιζαν πως ήταν καταδικασμένοι για να μείνουν στη γη καθηλωμένοι, ακριβώς όπως ο αετός της ιστορίας που είχε ζήσει σαν φασιανός.

Με τον δικό του πάντα τρόπο, με εκείνο το χαμόγελο που πολύ θα μας λείψει, έκανε πάντοτε το κάθε τι με καλοσύνη, με χιούμορ και με πίστη. Για να μας θυμίσει πως είμαστε και εμείς πλασμένοι για τα ύψη.

Από την εποχή που ήταν παιδί και φορούσε το μπουρνούζι της μητέρας του τελώντας «λειτουργίες» στο γκαράζ, ίσαμε την ιερωσύνη, την Αφρική, τη διακονία του στη Διεθνή Ορθόδοξη Χριστιανική Φιλανθρωπία (IOCC) και την επιστροφή του ύστερα στο Ιεραποστολικό Κέντρο: η αποστολή του Νταν δεν άλλαξε ποτέ.

Το 1969, η ψυχίατρος Elisabeth Kübler-Ross είχε διατυπώσει τη γνωστή θεωρία με τα πέντε στάδια του θανάτου, για να περιγράψει τη συναισθηματική πορεία εκείνων των ανθρώπων που έρχονται αντιμέτωποι με μια θανατηφόρα ασθένεια. Τα στάδια αυτά είναι η άρνηση, ο θυμός, η διαπραγμάτευση, η κατάθλιψη και η αποδοχή.

Ο Νταν, όμως, φαίνεται πως δεν ακολούθησε αυτή τη διαδρομή. Πέρασε κατευθείαν στην αποδοχή — και ακόμη παραπέρα.

Κάποιοι άνθρωποι που πλησιάζουν στο τέλος της ζωής τους, καθησυχάζουν τους αγαπημένους τους λέγοντάς τους: «Μην ανησυχείτε. Έζησα μια όμορφη ζωή».

Ο Νταν είχε προχωρήσει ακόμη παραπέρα. Αφού είχε μάθει στους ανθρώπους πώς να ζουν, ήταν σαν να ήθελε να πει: «Τώρα θα τους μάθω και πώς να πεθάνουν». Ακόμη κι όταν ήταν άρρωστος βαριά και όταν πονούσε, συνέχισε να κηρύττει την Ανάσταση.

Τώρα τον παραδίδουμε με εμπιστοσύνη στον Κύριο, τον Οποίο υπηρέτησε από τα παιδικά του χρόνια.

Και τον φανταζόμαστε να πετάει πλέον ελεύθερος, όπως ο αετός που είχε πάντοτε προορισμό να γίνει. Τον φανταζόμαστε να ακούει εκείνα τα λόγια που ελπίζουμε όλοι κάποτε να ακούσουμε: «Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ».

Και το ερώτημα τώρα περνάει σε εμάς.

Θα συνεχίσουμε να ζούμε σαν τα πουλιά που δεν τολμούν ούτε να σηκωθούν καλά καλά από τη γη, ενώ ο Θεός μάς καλεί να πετάξουμε στα ύψη; Θα αρκεστούμε σε μια Εκκλησία της άνεσης και της νοσταλγίας ή θα συμμετάσχουμε στο έργο της, οδηγώντας και άλλους προς τον Ιησού Χριστό; Θα το θυμόμαστε, όπως το θυμόταν πάντοτε και ο Νταν, ότι κάθε άνθρωπος που συναντούμε φέρει μέσα του την εικόνα του Θεού;

Ο Νταν απάντησε σε όλα αυτά τα ερωτήματα με την ίδια τη ζωή του.