• 19 Οκτωβρίου 2026

Στο δυτικό άκρο του πάρκου Liberty Park, στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου, ένα μπρούντζινο άλογο, με αναβάτη έναν σύγχρονο στρατιώτη, σηκώνεται στα πίσω πόδια του, έτοιμο να υπερασπιστεί τον μοναδικό ναό που καταστράφηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2001. Το άγαλμα, που επιγράφεται «De Oppresso Liber», είναι αφιερωμένο στους Πράσινους Μπερέδες του αμερικανικού στρατού που συμμετείχαν στην Task Force Dagger. Οι στρατιώτες αυτοί είχαν περάσει τότε κρυφά μέσα στη νύχτα στο Αφγανιστάν, σε μια στρατιωτική επιχείρηση που είχε αποτελέσει απάντηση των ΗΠΑ στην πιο πολύνεκρη τρομοκρατική επίθεση της ιστορίας τους.

Ήταν πολλοί οι συγκεντρωμένοι στην εκδήλωση αυτή της μνήμης: εν ενεργεία στρατιωτικοί, αστυνομικοί της Λιμενικής Αρχής, απόστρατοι και πρώην στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών, που είχαν υπηρετήσει στο πλευρό της Task Force Dagger κατά την πρώτη φάση της διείσδυσής της στο Αφγανιστάν. Πολλοί από αυτούς ανέβηκαν στο βήμα και μίλησαν για τους συμπολεμιστές τους, τιμώντας τη μνήμη όσων έχασαν τη ζωή τους σε εκείνη την αποστολή.

«Η ονομασία που έδωσαν οι Πράσινοι Μπερέδες στο άγαλμα είναι “De Oppresso Liber”, να ελευθερώνεις, δηλαδή, τον καταπιεσμένο. Αυτό έχει καταφέρει να κάνει επανειλημμένα η χώρα μας, όσο καμία άλλη στην παγκόσμια ιστορία» είπε ο απόστρατος αντιστράτηγος Τζον Φ. Μαλχόλαντ ο νεότερος (John F. Mulholland Jr.), ο οποίος διοικούσε την Task Force Dagger και διετέλεσε αργότερα αναπληρωτής διευθυντής της CIA για στρατιωτικά θέματα. «Ας βρίσκεται εδώ, λοιπόν, το άγαλμα αυτό, ένα σημείο αναφοράς για τους χιλιάδες εκείνους που σταματούν μπροστά του – τους Αμερικανούς ή τους επισκέπτες από όλον τον κόσμο – για να το κοιτάξουν, να διαβάσουν την ιστορία του και να κρατήσουν κατά νου το μήνυμά του».

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος συνομιλεί με τον απόστρατο αντιστράτηγο Τζον Φ. Μαλχόλαντ τον νεότερο, πρώην αναπληρωτή διευθυντή της CIA για στρατιωτικά θέματα. (Φωτογραφία: Orthodox Observer/Δημήτριος Πανάγος)

Σε συνέντευξή του στο Orthodox Observer, ο Τζον Φ. Μαλχόλαντ μίλησε για το βάρος της ευθύνης που είχε νιώσει ως διοικητής εκείνη τη νύχτα που οι άνδρες του περνούσαν μέσα στο Αφγανιστάν. «Ήμουν ο διοικητής τους κι αυτοί ήταν τα παιδιά μου» ανέφερε χαρακτηριστικά. «Ο κίνδυνος ήταν τεράστιος».

Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου είχαν σημειωθεί μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα και οι διαθέσιμες πληροφορίες για την Αλ Κάιντα και τους Ταλιμπάν ήταν περιορισμένες. Οι πρώτες ομάδες είχαν περάσει νύχτα μέσα στη χώρα, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μαλχόλαντ, «στο σκοτάδι μέσα και στο άγνωστο».

Όμως οι άνδρες αυτοί, όπως και οι ομάδες που τους ακολούθησαν, αντιμετώπισαν το άγνωστο εκείνο με αξιοθαύμαστο θάρρος και γενναιότητα, είπε. Ανάμεσά τους ήταν και οι «έφιπποι στρατιώτες», που πολέμησαν πάνω σε άλογα στο πλευρό των Αφγανών συμπολεμιστών τους. Μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, είχαν ανατρέψει το καθεστώς των Ταλιμπάν.

Η νίκη αυτή, ωστόσο, δεν ήταν δίχως ανθρώπινο κόστος. Έξι Αμερικανοί στρατιώτες και ένα στέλεχος της CIA έχασαν τη ζωή τους στη διάρκεια της επιχείρησης. Με τη συμπλήρωση 25 χρόνων, ο Τζον Φ. Μαλχόλαντ τόνισε πόσο σημαντικό ήταν να φέρουν στη μνήμη τους τούς άνδρες εκείνους που είχαν περάσει μέσα στη χώρα, εκείνη τη νύχτα, καθώς και τους άλλους που δεν επέστρεψαν ποτέ. «Το πληρώσαμε με ανθρώπινες ζωές» είπε.

Το άγαλμα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό στις 11 Νοεμβρίου 2011, κατά την παρέλαση για την Ημέρα των Βετεράνων στη Νέα Υόρκη. Την ίδια ημέρα έγιναν τα αποκαλυπτήριά του, σε μια τελετή όπου πρωτοστάτησαν ο τότε αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν, και ο Τζον Φ. Μαλχόλαντ. Αργότερα, θα μεταφερθεί προσωρινά κοντά στη βάση του ουρανοξύστη One World Trade Center, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2016, έγινε η τελετή για τη μόνιμη εγκατάστασή του στο Liberty Park.

Το έργο εμπνεύστηκε ο γλύπτης Ντάουε Μπλούμπεργκ (Douwe Blumberg). Τον Απρίλιο του 2011, κάποιοι τραπεζίτες της Wall Street, που θέλησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους και οι οποίοι είχαν χάσει φίλους τους στις επιθέσεις, τού είχαν αναθέσει να φιλοτεχνήσει σε μεγάλες διαστάσεις το άγαλμα αυτό. Στη βάση του έχει ενσωματωθεί ένα κομμάτι χάλυβα από το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου.

Το μνημείο της αμερικανικής απάντησης στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, πάνω από τον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου, στο Σημείο Μηδέν και το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου. (Φωτογραφία: Orthodox Observer/Άλκης Τζώρτζόγλου)

Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος ανέπεμψε την εναρκτήρια δέηση. Η εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες πριν από τη συμπλήρωση 25 χρόνων από τη διείσδυση της Task Force Dagger στο Αφγανιστάν, τίμησε εκείνους που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα να πολεμήσουν για την πατρίδα τους.

«Κύριε, την ημέρα αυτή που τιμούμε το θάρρος και τη θυσία των στρατιωτών που πολέμησαν για την πατρίδα τους, χάρισε, μέσα στην απέραντη ευσπλαχνία Σου, το χαρμόσυνο μήνυμα της αγάπης Σου σε όλους εκείνους που επισκέπτονται το ιερό αυτό μνημείο. Γιάτρεψε τις καρδιές που έχουν συντριβεί από την απώλεια και το πένθος», ανέφερε στη δέησή του ο Σεβασμιώτατος. «Ενδυνάμωσε επίσης όσους υπερασπίζονται την ελευθερία μας και μας προστατεύουν από τον κίνδυνο. Επανάφερε τη σύνεση και τη λογική στον κόσμο μας, που τον τυφλώνουν το μίσος και η μισαλλοδοξία. Λύτρωσε όσους έχουν τραυματιστεί από το πένθος και όσους φέρουν τραύματα στο σώμα, στον νου ή στην ψυχή. Και για εκείνους που έπεσαν υπερασπιζόμενοι το έθνος μας και τις ιερές και πανανθρώπινες αξίες μας, δέξου πάντοτε ευμενώς τη θυσία τους».

Ανάμεσα στους παρευρισκομένους ήταν και ο Καρλ Χόλιστερ (Carl Hollister), Άρχων της Μ.τ.Χ.Ε. και διευθυντής του Ιερού του Αγίου Φωτίου (Saint Photios Shrine), ο οποίος είχε υπηρετήσει στο Αφγανιστάν, το 2004 και το 2005.

«Συνεργάστηκα με σπουδαίους ανθρώπους, με αληθινούς ήρωες. Και πολλοί από αυτούς βρίσκονται σήμερα εδώ» είπε ο κ. Χόλιστερ.

Το μνημείο βρίσκεται ακριβώς πάνω από το σημείο όπου βρισκόταν ο παλαιός Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου.

«Το γεγονός ότι ένα τέτοιο σύμβολο ηρωισμού και θάρρους στέκει παντοτινός φύλακας στον τόπο όπου κάποτε βρισκόταν ο ναός μας, που καταστράφηκε την 11η Σεπτεμβρίου, έχει βαθιά σημασία για όλους μας και κρατά τη μνήμη αυτή ζωντανή» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ελπιδοφόρος.