• By Γράφει η Marissa Costidis
  • 24 Μαρτίου 2026

Μνήμες μιας ζωής, αλλά και μουσικές και πολιτισμικές παραδόσεις συνυφαίνονται στο βιβλίο του Φρίξου Βόζου, που είναι αφιερωμένο στις μαντινάδες, στα ποιητικά αυτοσχέδια δίστιχα, δηλαδή. Τα συναντούμε σε κάμποσα ελληνικά νησιά, ανάμεσα σ’ αυτά και στην Κάρπαθο.

Το βιβλίο είναι μια συλλογή δικών του ελληνικών μαντινάδων, που έρχονται να σταχυολογήσουν τις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής του, σε διάστημα πενήντα χρόνων. Με την αμέριστη φροντίδα της αγαπημένης του συζύγου, Φανής, το έργο αυτό εκφράζει το διαχρονικό του πάθος να διαφυλάξει την κληρονομιά του και να τη μεταδώσει στις επόμενες γενιές. «Αυτό το βιβλίο είναι κάτι που θα αφήσω πίσω μου» σημειώνει. «Για τα παιδιά μου, τα εγγόνια μου, για την οικογένειά μου, για να θυμούνται όλοι από πού ερχόμαστε και τι μπορεί να έχει για μας αξία: η ελληνική μας ταυτότητα και η αγάπη μας για την Κάρπαθο».

Με κινητήρια ορμή τις αναμνήσεις του, όταν δίπλα στον πατέρα του σε διάφορες συγκεντρώσεις του χωριού άκουγε τους τραγουδοποιούς να συνθέτουν επί τόπου στη στιγμή τις μαντινάδες τους και να ανταλλάσσουν τους στίχους τους μέσα από ευρηματικούς και ακαριαίους διαλόγους για να καταλήξουν όλοι μαζί στο κρεσέντο της «όρτζας», ενθουσιάζοντας το κοινό που σηκωνόταν όρθιο για να τους χειροκροτήσει – στιγμές ζεστές, γεμάτες αμοιβαία χαρά και ευδαιμονία. Αυτές ανακαλεί ο Φρίξος μέσα από τους στίχους του. Θα αρχίσει να γράφει μαντινάδες αρκετά σύντομα κι αυτός, συγκροτώντας με τον καιρό ένα προσωπικό αρχείο που θα καλύψει δεκαετίες. Τα έμμετρα δίστιχα των μαντινάδων έχουν αυστηρή συλλαβική δομή και ομοιοκαταληξία και αποτυπώνουν το ανθρώπινο βίωμα σε πολλές εκδηλώσεις του — από τον έρωτα και τη γιορτή έως τη νοσταλγία και την απώλεια. Μια τέτοια εμπνευσμένη πολυμορφία συναντούμε και στο έργο του συγγραφέα που αναβαπτίζει το προσωπικό του βίωμα στην πολιτισμική παράδοση του τόπου του.

Μιας συλλογικής προσπάθειας έργο το εγχείρημα αυτό, συνδυάζει, επίσης, τη συστηματική οργάνωση του υλικού με την επιμελημένη επεξεργασία. Κείμενα που βρίσκονταν διάσπαρτα σε τετράδια και φακέλους συγκεντρώθηκαν, επιμελήθηκαν και οργανώθηκαν σε έναν ενιαίο τόμο. Στην έκδοση συνέβαλαν μέλη της οικογένειας, φίλοι και άνθρωποι της κοινότητας, καταθέτοντας τις γνώσεις τους στη γλώσσα και την ιστορία.

Εκτός από τη συλλογή των μαντινάδων, το βιβλίο ενέπνευσε και άλλες μορφές καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ένα από τα ποιήματα της έκδοσης μελοποιήθηκε πρόσφατα από τον συνθέτη George Liristis, δίνοντας νέα πνοή στους στίχους και ανοίγοντας τον δρόμο για την παρουσίασή τους στο κοινό μέσα από μια δυναμική μουσική έκφραση.

Η επίσημη παρουσίαση του βιβλίου θα πραγματοποιηθεί στις 29 Μαρτίου 2026, στις 3 μ.μ., στην αίθουσα της κοινότητας του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου στο Union του New Jersey και θα περιλαμβάνει:

  • Απαγγελίες επιλεγμένων μαντινάδων
  • Ειδικό μουσικό πρόγραμμα
  • Χαιρετισμό από τον συγγραφέα
  • Παραδοσιακά γλυκίσματα και κεράσματα

Η εκδήλωση θα είναι ανοιχτή στο κοινό με ελεύθερη είσοδο, ενώ μέρος των εσόδων από τις πωλήσεις του βιβλίου θα διατεθεί υπέρ του Ελληνικού Σχολείου του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου.

Οι παρευρισκόμενοι θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν όχι μόνο το έργο, αλλά και την ζωντανή παράδοση που το ίδιο αυτό εκφράζει.

Διότι  η συλλογή υπερβαίνει, θα λέγαμε, τα όρια ενός λογοτεχνικού έργου· αποτελεί, παράλληλα, και έναν φόρο τιμής στην οικογένεια, την καταγωγή, αλλά και στο δυναμικό πνεύμα της καρπαθιακής παράδοσης.