«Το φιλότιμο σε δράση» στο Εφετείο του Μπρούκλιν

Μπαίνοντας στο επιβλητικό κτήριο του Εφετείου του Μπρούκλιν (Appellate Division, Second Department), ο επισκέπτης διακρίνει αμέσως πολλές εμφανείς αναφορές στην αρχαία Ελλάδα. Οι λευκοί κίονες, τα περίτεχνα μαρμάρινα στοιχεία και οι οροφές με τις χρυσές διακοσμήσεις συνθέτουν μια ατμόσφαιρα μεγαλείου και κύρους. Στις 6 Μαρτίου, ο προεδρεύων δικαστής Hector D. LaSalle και οι λοιποί δικαστές του Εφετείου του Δευτέρου Τμήματος παρουσίασαν μια εκδήλωση που είχε ως τίτλο «Το φιλότιμο σε δράση: Η συμβολή των Ελληνοαμερικανών στην εκκλησιαστική ζωή, στη δικαιοσύνη και τον δημόσιο βίο», αναδεκνύοντας τη συμβολή των Ελλήνων της Αμερικής στη δημοκρατία, στη λειτουργία της δικαιοσύνης και στην προάσπιση των πολιτικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η εκδήλωση, που πραγματοποιήθηκε με τη χορηγία της Hellenic Lawyers Association, τίμησε τον συνταξιοδοτηθέντα Δικαστή του Δευτέρου Τμήματος, Peter B. Skelos, και ακολούθησε μια ανοιχτή συζήτηση σε ανεπίσημο κλίμα. Ο κ. Skelos υπηρέτησε ως Δικαστής επί ένδεκα έτη. Όπως ο ίδιος ανέφερε, η ελληνοαμερικανική κοινότητα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη στήριξη της εκλογής του. Είναι μέλος της Αμερικανοελληνικής Εκπαιδευτικής Προοδευτικής Ένωσης (American Hellenic Educational Progressive Association – AHEPA) για περισσότερα από πενήντα χρόνια και έχει συμβάλει ενεργά σε πολυάριθμες θρησκευτικές και πολιτιστικές δραστηριότητες της ελληνικής κοινότητας.

Φωτογραφία: Orthodox Observer

Τη συζήτηση συντόνισε η εν ενεργεία δικαστής Helen Voutsinas, συνομιλώντας με τον π. Αλέξανδρο Καρλούτσο, Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής και Ειδικό Σύμβουλο του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Ελπιδοφόρου. Ο π. Αλέξανδρος είναι πνευματικός σύμβουλος των Αρχόντων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς και του ιδρύματος The Faith Endowment. Διατελεί επίσης εκπρόσωπος της Αρχιεπισκοπής στον Λευκό Οίκο και έχει υπάρξει σύμβουλος κάθε Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών από την εποχή του Προέδρου Τζίμι Κάρτερ. Το 2022 τιμήθηκε από τον Πρόεδρο Biden με το Presidential Medal of Freedom, την ανώτατη τιμητική διάκριση που απονέμεται σε πολίτες στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ το 2025 τιμήθηκε με το οφφίκιο του Μεγάλου Πρωτοπρεσβυτέρου από την Α.Θ. Παναγιότητα τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο.

Ο π. Αλέξανδρος αναφέρθηκε στη ξεχωριστή θέση των Ελληνοαμερικανών στην αμερικανική κοινωνία, στον ενεργό τους ρόλο στο κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς και στην ευθύνη τους να διατηρούν ζωντανή την κληρονομιά τους, υπηρετώντας τις αρχές της σύγχρονης δημοκρατίας. Ως δύο από τις σημαντικότερες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας ανέφερε την πορεία του Αρχιεπισκόπου Ιακώβου στη Σέλμα, καθώς και την Ημέρα του «Όχι», όταν ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος, Ιωάννης Μεταξάς απέρριψε το ιταλικό τελεσίγραφο που απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση στρατευμάτων για την κατάληψη στρατηγικών σημείων της χώρας — γεγονός που οδήγησε άμεσα στην είσοδο της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Σήμερα, η παρουσία του Αρχιεπισκόπου Ιακώβου στο πλευρό του αιδεσιμολογιωτάτου Δρ Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στην πορεία της Σέλμα αποτελεί για την ελληνική κοινότητα μια πράξη τιμής· εκείνη την εποχή, ωστόσο, ο Αρχιεπίσκοπος είχε αντιμετωπίσει έντονες αντιδράσεις. Όπως ανέφερε ο π. Αλέξανδρος, μετά την πορεία ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος είχε δεχτεί απειλές κατά της ζωής του, ενώ πολλές κοινότητες αρνήθηκαν να τον υποδεχθούν όταν επισκεπτόταν τις ενορίες τους.

«Κάποιοι με αποκάλεσαν προδότη, άλλοι είπαν ότι δεν είμαι Αμερικανός, άλλοι ότι δεν είμαι Χριστιανός» είχε πει ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος σε μια ομιλία του.

Ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος ήταν ο ανώτερος σε βαθμό κληρικός που συμμετείχε στην πορεία της Σέλμα. Ο π. Αλέξανδρος αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα βιώματα και στην προσωπική πορεία του, τα οποία, όπως σημείωσε, βοηθούν να καταλάβει κανείς τον λόγο για τον οποίο ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος αισθάνθηκε την ανάγκη να σταθεί στο πλευρό του αιδεσιμολογιωτάτου Δρ Μάρτιν Λούθερ Κινγκ: είχε γεννηθεί και είχε μεγαλώσει στην Ίμβρο, τη σημερινή Gökçeada, έχοντας από μικρή ηλικία τα βιώματα ενός πολίτη δεύτερης κατηγορίας υπό οθωμανική διοίκηση.

«Θα υπερασπίζομαι τα πολιτικά και ανθρώπινα δικαιώματα σε όλη μου τη ζωή. Το θεωρώ χριστιανικό μου καθήκον, αλλά και καθήκον ενός ανθρώπου που γεννήθηκε σκλάβος» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος στο ντοκιμαντέρ «Ιάκωβος: Μια παρακαταθήκη» (Iakovos: A Legacy).

Ο π. Αλέξανδρος αναφέρθηκε επίσης στην προσπάθειά του να ενθαρρύνει τους νεότερους Ελληνοαμερικανούς να παραμένουν ενεργά συνδεδεμένοι με την κοινότητά τους και να μεταφέρουν την πολιτιστική τους κληρονομιά και τις αξίες της στη δημόσια ζωή. Και έφερε ως παράδειγμα τη γνωριμία και τη σχέση του με τον Peter Peterson της εταιρείας Blackstone. Ο Peterson δεν μιλούσε δημόσια για την ελληνική του καταγωγή και συχνά προσπαθούσε να την αποκρύπτει, παρόλο που η μητέρα του δεχόταν να λαμβάνει από εκείνον γράμματα μόνο στα ελληνικά. Ο π. Αλέξανδρος έκανε ακόμη λόγο για τον απαγχονισμό των Ελλήνων μεταναστών που εργάζονταν στους σιδηροδρόμους της Νεμπράσκα στις αρχές του 20ού αιώνα, σε μια περίοδο έντονου αντιμεταναστευτικού και ρατσιστικού κλίματος. Όπως ανέφερε, ο Peterson, που καταγόταν και ο ίδιος από τη Νεμπράσκα, είναι πιθανό να γνώριζε το τραγικό αυτό γεγονός, το οποίο ίσως τον οδήγησε να αποσιωπήσει την ελληνική του ταυτότητα.

Ο π. Alex υπογράμμισε τη σημασία να τιμούμε τους προγόνους μας και τους αγώνες τους, αλλά και τα επιτεύγματα και τη συμβολή τους στην ευρύτερη αμερικανική κοινωνία, καθώς και τις προσπάθειες που κατέβαλαν ώστε οι νεότεροι Ελληνοαμερικανοί να μπορέσουν να προοδεύσουν. Η θυσίες και η στήριξη αυτών των ανθρώπων που προηγήθηκαν, εκφράζουν και το πνεύμα της εκδήλωσης, που είναι το φιλότιμο.

«Η αγάπη δεν είναι απλώς λόγια· απαιτεί πράξη» είπε ο π. Αλέξανδρος. «Αν λες ότι αγαπάς κάτι, τότε κάθε σου πράξη καθοδηγείται από αυτή την αρχή (…) Το φιλότιμο, με δυο λόγια, σημαίνει να ενεργείς πιστεύοντας σε κάτι ανώτερο από τον εαυτό σου».

Στη συνέχεια, ο π. Αλέξανδρος συνέδεσε την έννοια του φιλότιμου με τη γνωστή ρήση του αιδεσιμολογιωτάτου Δρ Μάρτιν Λούθερ Κινγκ: «Αν δεν υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει να πεθάνεις, τότε δεν υπάρχει τίποτε για το οποίο αξίζει να ζεις». Τόνισε ότι το φιλότιμο δεν αποτελεί αποκλειστικό γνώρισμα των Ελλήνων, αλλά μπορεί να το ενσαρκώσει κάθε άνθρωπος που μετατρέπει την αγάπη σε πράξη.

Ο π. Καρλούτσος μάλιστα αστειεύθηκε λέγοντας ότι υπήρξε και ένας «Έλληνας» ιδρυτικός πατέρας των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς, όπως είπε, ο Τόμας Τζέφερσον ήταν Έλληνας στο πνεύμα. Άλλωστε, η αντίληψη και η στάση του καθενός απέναντι στην κοινωνία, καθώς και η καλλιέργεια του φιλότιμου έχουν μεγαλύτερη σημασία από την καταγωγή.

Σχεδόν είκοσι Ελληνοαμερικανοί δικαστές παρευρέθηκαν στην τελετή, μεταξύ των οποίων και η δικαστής Madeline Singas του ανώτατου δικαστηρίου της Πολιτείας της Νέας Υόρκης (Court of Appeals). Η δικαστής Singas είναι η πρώτη Ελληνοαμερικανίδα που διορίστηκε στο δικαστήριο αυτό, το 2021. Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν επίσης Έλληνες, καθώς και ελληνικής καταγωγής δικηγόροι, φοιτητές νομικής, καθώς και δικαστές, αλλά και συμμετέχοντες από διαφορετικούς χώρους. Η εκδήλωση ανέδειξε τη σημασία της προβολής του ελληνικού πολιτισμού, με σταθερή αναφορά στις ρίζες της ελληνικής κοινότητας.