Παραδίδοντας τη σκυτάλη στη νέα γενιά, ο ιδρυτής και Μουσικός Διευθυντής, Alexander Lingas, ολοκληρώνει την άνοιξη τη μακρά του θητεία και θα φέρει εφεξής τον τίτλο του Επίτιμου Μουσικού Διευθυντή, για να αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητάς του στο ακαδημαϊκό του έργο. Ο Δρ Lingas θα διευθύνει τις τελευταίες συναυλίες της τρέχουσας καλλιτεχνικής περιόδου της Cappella Romana στις 6 και 7 Μαρτίου 2026, με κορυφαίο έργο την εξαιρετική «Εβδομάδα των Παθών» του Maximilian Steinberg. Ύστερα από τις συναυλίες αυτές, το Διοικητικό Συμβούλιο θα του απονείμει τον τίτλο του Επίτιμου Μουσικού Διευθυντή.
Ο Alexander Lingas αποφάσισε να αποχωρήσει από τη θέση του Μουσικού Διευθυντή, προκειμένου να αφοσιωθεί περισσότερο στο ακαδημαϊκό του έργο στους τομείς της Ανατολικής Ορθόδοξης λατρείας και της εκκλησιαστικής μουσικής. Η Cappella Romana προτίθεται, μετά τον ορισμό νέου Μουσικού Διευθυντή, να τον καλέσει τα επόμενα χρόνια να διευθύνει το σύνολο ως προσκεκλημένος μαέστρος.
Όταν ο καταστροφικός σεισμός έπληξε το Σαν Φρανσίσκο το 1989, κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει ότι δύο συναυλίες αλληλεγγύης προς τους πληγέντες θα σηματοδοτούσαν την απαρχή μιας μουσικής αναγέννησης. Το 1991 ο Alexander Lingas ίδρυσε την Cappella Romana, θέτοντας τα θεμέλια μιας πορείας τρεισήμισι δεκαετιών με στόχο την αναβίωση της βυζαντινής μουσικής παράδοσης και την ανανέωση του τρόπου με τον οποίο το διεθνές κοινό προσέγγιζε έως τότε την ιερή μουσική της Χριστιανικής Ανατολής και της Δύσης.
Ο Alexander Lingas αναφέρει σχετικά: «Το 1991 συγκέντρωσα μια ομάδα φίλων με την επωνυμία “Cappella Romana” για μια συναυλία αλληλεγγύης, έχοντας ένα σαφές όραμα: να ενώσουμε το πάθος με τη συστηματική μελέτη των μουσικών παραδόσεων της Χριστιανικής Ανατολής και της Δύσης. Είμαι βαθύτατα ευγνώμων προς τους καλλιτέχνες, το προσωπικό, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου, τους εθελοντές, τους γενναιόδωρους υποστηρικτές και το κοινό, που επί 35 χρόνια συνέβαλαν καθοριστικά στην καλλιέργεια και πραγμάτωση αυτού του οράματος. Καρπός της προσπάθειας αυτής είναι ένα μουσικό σύνολο διεθνούς κύρους, με παγκόσμια αναγνώριση για τις ραδιοτηλεοπτικές του μεταδόσεις, τις αναθέσεις και τις πρώτες εκτελέσεις νέων έργων, τα εκπαιδευτικά του προγράμματα, τις ζωντανές εμφανίσεις, τις ηχογραφήσεις, την ερευνητική του δραστηριότητα και τις ποιμαντικές και επιστημονικές εκδόσεις του».
Και συνεχίζει: «Έχοντας συζητήσει με το Διοικητικό Συμβούλιο της Cappella Romana τα τελευταία χρόνια το ζήτημα της διαδοχής, αποφάσισα ότι έφθασε πλέον η στιγμή να παραδώσω τον σημερινό μου ρόλο, για να δώσω προτεραιότητα στην έρευνα και στη θεολογική εκπαίδευση. Θα συνεχίσω να υπηρετώ τις λειτουργικές και μουσικές παραδόσεις της Χριστιανικής Οικουμένης μέσα από τη συνεργασία μου με το Ινστιτούτο Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών (Institute for Orthodox Christian Studies) στο Κέιμπριτζ του Ηνωμένου Βασιλείου και με τη Θεολογική Σχολή Αγίου Βλαδιμήρου (St. Vladimir’s Orthodox Theological Seminary) στο Γιόνκερς της Νέας Υόρκης».
Σχολιάζοντας την εξέλιξη αυτή, ο John Paterakis, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, δήλωσε: «Αισθάνομαι βαθιά ευγνωμοσύνη για το έργο που επιτέλεσε ο Alexander — όχι μόνο επειδή ίδρυσε την Cappella Romana, αλλά κυρίως επειδή την ανέδειξε σε έναν κορυφαίο καλλιτεχνικό θεσμό για την εδραίωση της Βυζαντινής και Ορθόδοξης μουσικής στο παγκόσμιο μουσικό γίγνεσθαι. Από τα πρώτα της βήματα, η Cappella Romana ξεπέρασε τα όρια ενός περιφερειακού οργανισμού και απέκτησε ταχύτατα διεθνή απήχηση. Η απήχηση αυτή διευρύνθηκε περαιτέρω με τη δημιουργία της δισκογραφικής ετικέτας Cappella Records και του εκδοτικού φορέα Cappella Romana Publishing. Με τον Alexander μας συνδέει μια πολυετής φιλία και πάντοτε εκτιμούσα τη συνέπεια, τη νηφαλιότητα και το βάθος της επιστημονικής του εργασίας. Είναι αναμφισβήτητα ο πλέον εξέχων μελετητής της Βυζαντινής μουσικής στον αγγλόφωνο κόσμο και χαιρετίζουμε την απόφασή του να επικεντρωθεί πλέον στο σημαντικό συγγραφικό του έργο».
«Ήδη από το 1991, όταν ήταν ακόμη μεταπτυχιακός φοιτητής, ο Alexander Lingas είχε διαμορφώσει το όραμα ενός συνόλου που θα αποκτούσε παγκόσμια ακτινοβολία στη μουσική παράδοση που κληροδότησαν η Χριστιανική Ανατολή και η Δύση» ανέφερε ο Mark Powell, Εκτελεστικός Διευθυντής. «Στην πορεία, αναγνωρίστηκε ως μία από τις πλέον εξέχουσες διεθνώς αυθεντίες στη μουσική του Ορθόδοξου κόσμου». Και πρόσθεσε: «Του ευχόμαστε ολόψυχα κάθε επιτυχία στα επόμενα βήματά του. Το όραμά του για την Cappella Romana θα μας υπερβεί όλους, θα συνεχίσει να συγκινεί και να διαμορφώνει συνειδήσεις μέσα από τη σπάνια αυτή μουσική για πολλά χρόνια ακόμη. Ατενίζουμε τη νέα, δημιουργική περίοδο που ανοίγεται για την Cappella Romana με αισιοδοξία και εμπιστοσύνη».
Η Cappella Romana στο Fordham University, Σεπτέμβριος 2025.
Φωτογραφία: Orthodox Observer / Brittainy Newman
Το Διοικητικό Συμβούλιο όρισε τον John Michael Boyer, έως σήμερα Αναπληρωτή Μουσικό Διευθυντή της Cappella Romana, στη θέση του Μεταβατικού Μουσικού Διευθυντή για την περίοδο 2026–2027. Οι συναυλίες της νέας περιόδου θα ανακοινωθούν τον Μάρτιο. Παράλληλα, στο πλαίσιο του στρατηγικού της σχεδιασμού, η Cappella Romana θα προχωρήσει μέσα στο επόμενο έτος σε διεθνή διαδικασία αναζήτησης νέου Μουσικού Διευθυντή.
Ο Lingas υπηρετεί ως Ομότιμος Καθηγητής στο City St George’s, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (City St George’s, University of London), ως Ερευνητικός Εταίρος στο Ινστιτούτο Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών (Institute for Orthodox Christian Studies) στο Κέιμπριτζ του Ηνωμένου Βασιλείου, ως Καθηγητής Μουσικής και Αναπληρωτής Διευθυντής του Ινστιτούτου Ιερών Τεχνών στη Θεολογική Σχολή Αγίου Βλαδιμήρου (St. Vladimir’s Orthodox Theological Seminary), καθώς και ως Επισκέπτης Καθηγητής στο University of California, Los Angeles· υπό αυτές τις ιδιότητες συνεχίζει να καθοδηγεί τη νέα γενιά ερευνητών και ερμηνευτών, μεταξύ των οποίων και τον Μεταβατικό Μουσικό Διευθυντή της Cappella Romana.
«Ο Alexander Lingas υπήρξε ο έμπιστος σύμβουλος και μέντοράς μου σε όλη τη διάρκεια της πορείας μου· ήταν μεγάλη χαρά για μένα να τραγουδώ υπό τη διεύθυνσή του στην Cappella Romana επί 27 χρόνια και να υπηρετώ ως Αναπληρωτής Μουσικός Διευθυντής του τα τελευταία εννέα» είπε χαρακτηριστικά ο John Michael Boyer. Και συνέχισε: «Το βάθος της γνώσης του, το καλλιτεχνικό του όραμα και η εμπνευσμένη παρουσία του προετοίμασαν το έδαφος για τη νέα περίοδο του οργανισμού. Αποτελεί τιμή και χαρά για μένα να αναλάβω καθήκοντα για την επόμενη καλλιτεχνική περίοδο. Ανοίγεται μπροστά μας ένας νέος κύκλος συναυλιών, στηριγμένος στο καλλιτεχνικό όραμα που ο Alexander υπηρέτησε και μετέφερε επί 35 χρόνια».
Η Cappella Romana θα διοργανώσει δύο δεξιώσεις στο πλαίσιο των συναυλιών του Μαρτίου με την “Εβδομάδα των Παθών” του Steinberg, τιμώντας τον Δρ Lingas για τη μακρά και πολυσχιδή προσφορά του και σηματοδοτώντας παράλληλα τη συμπλήρωση 35 ετών από την ίδρυσή της.
Σιάτλ: Πριν από τη συναυλία της Παρασκευής 6 Μαρτίου 2026, θα πραγματοποιηθεί δεξίωση στις 6:30 μ.μ., ενώ η συναυλία θα ξεκινήσει στις 7:30 μ.μ., στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου (St. Demetrios Greek Orthodox Church).
Πόρτλαντ: Το Σάββατο 7 Μαρτίου 2026 θα πραγματοποιηθεί δεξίωση μετά τη συναυλία στον Καθεδρικό Ναό Αγίας Τριάδος (Holy Trinity Greek Orthodox Cathedral). Η συναυλία θα αρχίσει στις 2:00 μ.μ. στον Καθεδρικό Ναό St. Mary’s στο βορειοδυτικό Πόρτλαντ και, μετά το πέρας της, όλοι οι παρευρισκόμενοι είναι ευπρόσδεκτοι να μεταβούν στον Καθεδρικό Ναό (3131 NE Glisan Street), όπου ιδρύθηκε η Cappella Romana το 1991, για να συμμετάσχουν στη δεξίωση.
Η Cappella Romana στο Fordham University, Σεπτέμβριος 2025.
Φωτογραφία: Orthodox Observer / Brittainy Newman
Από τη συναυλία αλληλεγγύης για τα θύματα του σεισμού έως τη στέψη του Βασιλιά: Η εξαιρετική παρακαταθήκη του Alexander Lingas και το μέλλον της Cappella Romana
Ένα επιστημονικό όραμα που έγινε πράξη
Ο Lingas, ο οποίος ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή για τον Όρθρο της Κυριακής στο τυπικό της Αγίας Σοφίας στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας (University of British Columbia), προτού σπουδάσει θεολογία κοντά στον Μητροπολίτη Κάλλιστο Ware στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (University of Oxford), προσέδωσε στο όραμά του επιστημονική αυστηρότητα, αλλά και ερμηνευτικό πάθος. Ήταν αυτός που καθόρισε, στην ουσία, την αποστολή της Cappella Romana: να προσεγγίσει και να αναδείξει την υπερβατική ομορφιά της ιερής μουσικής της Χριστιανικής Ανατολής και Δύσης — ιδίως της Βυζαντινής παράδοσης — καλλιεργώντας αυτή την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά και μεταδίδοντάς τη σε ολόκληρο τον κόσμο μέσα από συναυλίες, ηχογραφήσεις, εκδόσεις, επιστημονική έρευνα και νέα καλλιτεχνική δημιουργία.
Πρώιμοι θρίαμβοι: Η Βυζαντινή μουσική στο διεθνές προσκήνιο
Η πρώτη συναυλία του συνόλου, με τίτλο «Orthodox Music Ancient and Modern», που δόθηκε στο Σαν Φρανσίσκο και στο Πόρτλαντ τον Απρίλιο του 1991, έθεσε τις βάσεις για μια μακρά και γόνιμη δημιουργική πορεία. Ήδη από το 1993, η Cappella Romana απέσπασε αναγνώριση με την πρώτη εκτέλεση του έργου Passio του Arvo Pärt από σύνολο διαφορετικό του Hilliard Ensemble. Η μετάδοση της συναυλίας από το Εθνικό Δημόσιο Ραδιόφωνο των ΗΠΑ (National Public Radio – NPR) σηματοδότησε την ανάδειξη μιας σημαντικής νέας παρουσίας στον χώρο της ιερής μουσικής. Η συστηματική και έγκαιρη προβολή του έργου του Pärt από την Cappella Romana οδήγησε αργότερα στη διοργάνωση του εβδομαδιαίου Φεστιβάλ Arvo Pärt το 2017, καθώς και στην έκδοση της πρωτοποριακής ηχογράφησης «Arvo Pärt: Odes of Repentance».
Το 1993, η Cappella Romana ήταν το μοναδικό σύνολο κλασικής μουσικής που παρουσίασε συναυλίες τόσο στο Πόρτλαντ όσο και στο Σιάτλ — μια δέσμευση που διατηρείται έως σήμερα.
Η δεκαετία του 1990 σημαδεύτηκε από φιλόδοξες παραγωγές, μεταξύ των οποίων το «Latins in the Levant» (1997), σε διεύθυνση Paul Hillier. Η παραγωγή αυτή μετεξελίχθηκε αργότερα στη «The Fall of Constantinople», μία από τις πλέον αναγνωρισμένες παραγωγές της Cappella Romana, η οποία συγκίνησε ιδιαίτερα το κοινό στις συναυλίες που ακολούθησαν τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.
Το 2001, η Cappella Romana παρουσίασε για πρώτη φορά μια παραγωγή αφιερωμένη αποκλειστικά στη μονοφωνική ψαλτική — παλαιορρωμαϊκή στα λατινικά και μεσαιωνική βυζαντινή στα ελληνικά — υπό τη διεύθυνση του διακεκριμένου Έλληνα μουσικολόγου Ιωάννη Αρβανίτη. Οι συναυλίες πραγματοποιήθηκαν σε κατάμεστες αίθουσες, σηματοδοτώντας τη συμπλήρωση δέκα ετών από την ίδρυση του συνόλου. Οι στενοί δεσμοί του Lingas με τη βυζαντινή ψαλτική, μέσα από τις υποτροφίες των ιδρυμάτων Fulbright και Ωνάση και από τις σπουδές του στην Ελλάδα κοντά στον πρωτοψάλτη Λυκούργο Αγγελόπουλο, προσέδωσαν στις ερμηνείες του αυθεντικότητα και εσωτερικότητα, στοιχεία που καθήλωναν κάθε φορά το κοινό.
Μια δισκογραφική παρακαταθήκη που άλλαξε το τοπίο
Η δισκογραφική της πορεία άρχισε το 1998 με μια σεμνή έκδοση σε κασέτα και κατέληξε στη συγκρότηση της διεθνώς αναγνωρισμένης ετικέτας Cappella Records. Το πρώτο CD, με έργα του Tikey Zes, κυκλοφόρησε το 1999, και ακολούθησε ο μνημειώδης «Ακάθιστος Ύμνος» του αειμνήστου π. Ivan Moody, που είχε κάνει την πρώτη του παρουσίαση το ίδιο έτος.
Ο Alexander Lingas διευθύνει την Cappella Romana στο Fordham University, Σεπτέμβριος 2025.
Φωτογραφία: Orthodox Observer / Brittainy Newman
Διεθνής αναγνώριση
Το 2004 υπήρξε χρονιά-ορόσημο. Η Cappella Romana έκανε το ντεμπούτο της στο Metropolitan Museum of Art με το «The Fall of Constantinople» και, λίγο αργότερα, διέσχισε τον Ατλαντικό για την ευρωπαϊκή της πρεμιέρα στο Βυζαντινό Φεστιβάλ του Λονδίνου. Η εμφάνισή της στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Παύλου, ενώπιον χιλιάδων ακροατών —μεταξύ των οποίων και μέλη της Βασιλικής Οικογένειας— επισφράγισε την είσοδό της στη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή.
Η ηχογράφηση «Music of Byzantium», καρπός της συνεργασίας με το Metropolitan Museum, κατέγραψε πωλήσεις άνω των 17.000 αντιτύπων μέσα σε έναν χρόνο — επίδοση πρωτόγνωρη για τη βυζαντινή ψαλτική. Οι διεθνείς περιοδείες που ακολούθησαν, από την Ιρλανδία έως τη Σικελία, και η εμφάνιση στο J. Paul Getty Museum το 2006, στο πλαίσιο της έκθεσης «Icons from Sinai», εδραίωσαν οριστικά τη φήμη του συνόλου.
Ανακαλύπτοντας χαμένα αριστουργήματα
Ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του Lingas ήταν η παρουσίαση της “Εβδομάδας των Παθών” του Maximilian Steinberg, βασισμένη σε νέα μουσική έκδοση του έργου, την οποία επιμελήθηκε ο ίδιος. Το ανακαλυφθέν αυτό αριστούργημα δεν είχε έως τότε παρουσιαστεί ποτέ στο σύνολό του. Έχοντας μελετήσει τα αυτόγραφα χειρόγραφα του συνθέτη στην Αγία Πετρούπολη, ο Lingas παρουσίασε ένα έργο που είχε συντεθεί τη δεκαετία του 1920, λίγο πριν από τις σταλινικές απαγορεύσεις της ιερής μουσικής. Μετά την παγκόσμια πρώτη εκτέλεσή του το 2013 και την κυκλοφορία της ηχογράφησης το 2015, τιμήθηκε ως Δίσκος της Χρονιάς από το περιοδικό Gramophone».
Με την επανάληψη της «Εβδομάδας των Παθών» τον Μάρτιο 2026 θα κλείσει και η τρέχουσα καλλιτεχνική περίοδος, σημαίνοντας την 35η επέτειο της Cappella Romana και τιμώντας την εξαιρετική κληρονομιά που αφήνει ο Lingas.
Η επανάσταση των «Εικόνων του Ήχου»
Κανένα άλλο εγχείρημα δεν αποτυπώνει καλύτερα τη δημιουργική σύζευξη επιστημονικής έρευνας και ερμηνευτικής πράξης που χαρακτηρίζει τον Lingas από το “Icons of Sound”, το οποίο αξιοποιεί την ακουστική τεχνολογία του Πανεπιστημίου Stanford για να ανασυνθέσει το ηχητικό περιβάλλον της Αγίας Σοφίας. Η συνεργασία αυτή κορυφώθηκε με την ηχογράφηση «Lost Voices of Hagia Sophia» το 2019, η οποία υπέστη ηχητική επεξεργασία στο Skywalker Ranch και κυκλοφόρησε σε μορφή Dolby Atmos.
Λίγο πριν από την πανδημία COVID-19, κυκλοφόρησε το «Lost Voices of Hagia Sophia», και το σχετικό αφιέρωμα έγινε το δημοφιλέστερο ραδιοφωνικό θέμα του NPR, ενώ παρουσιάστηκε εκτενώς σε μεγάλο άρθρο των New York Times. Η ηχογράφηση παρέμεινε για περισσότερες από 44 εβδομάδες στο Billboard Classical Chart. Το 2022, η Cappella Romana παρουσίασε την παραγωγή αυτή στο Utrecht Early Music Festival, το μεγαλύτερο φεστιβάλ Παλαιάς Μουσικής παγκοσμίως. Μπροστά σε ένα κατάμεστο ακροατήριο 2.000 ατόμων, το σύνολο ερμήνευσε το έργο αξιοποιώντας την εικονική ακουστική της Αγίας Σοφίας.
Η Cappella Romana συγκαταλέγεται στις ελάχιστες ομάδες παλαιάς μουσικής από τη Βόρεια Αμερική που έχουν εμφανιστεί στο Φεστιβάλ Παλαιάς Μουσικής της Ουτρέχτης, έχοντας συμμετάσχει έως σήμερα τέσσερις φορές.
Βασιλική πρόσκληση
Η κορύφωση της διεθνούς αναγνώρισης ήλθε το 2023, όταν ο Charles III ζήτησε από τον Lingas να συγκροτήσει και να διευθύνει το Βυζαντινό Σύνολο Ψαλτών, με μέλη της Cappella Romana, για τη Στέψη στο Westminster Abbey. Με περισσότερους από 20 εκατομμύρια τηλεθεατές στο Ηνωμένο Βασίλειο και αμέτρητους ακόμη σε ολόκληρο τον κόσμο, η ιστορική αυτή στιγμή σηματοδότησε την ενσωμάτωση της βυζαντινής ψαλτικής στην Τελετή της Στέψης, ως φόρο τιμής προς τον Πρίγκιπα Φίλιππο, Δούκα του Εδιμβούργου. Η τιμή αυτή προστέθηκε στον τίτλο του Άρχοντος Μουσικοδιδασκάλου της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, τον οποίο του απένειμε το 2018 η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, καθώς και στον Σταυρό της Μολδαβίας που έλαβε το 2019.
Αναδεικνύοντας λησμονημένες και αθέατες φωνές: Η Κασσιανή και οι «Black Voices in Orthodox Music»
Το 2020, η Cappella Romana στράφηκε στην Κασσιανή, τη βυζαντινή ηγουμένη του 9ου αιώνα και την αρχαιότερη γνωστή γυναίκα συνθέτρια με σωζόμενο μουσικό έργο. Η ηχογράφηση “The Hymns of Kassianí”, η οποία κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2021, κατέλαβε την πρώτη θέση στο Billboard Classical Chart. Το σύνολο έχει επίσης εκδώσει μια συλλογή ύμνων της για τα Χριστούγεννα, σε βυζαντινή και πενταγραμμική σημειογραφία, ενώ ετοιμάζεται αντίστοιχη έκδοση με ύμνους της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ώστε τα έργα αυτά να είναι διαθέσιμα και σε άλλα σύνολα μέσα από επιμελημένες μουσικές εκδόσεις.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας “Black Voices in Orthodox Music”, η παραγωγή του 2025 “The Canon for Racial Reconciliation” των Nicholas Reeves και Isaac Cates —μια βαθιά συγκινητική καλλιτεχνική πρόταση— υπήρξε το πλέον φιλόδοξο εγχείρημα του συνόλου έως σήμερα και ετοιμάζεται για περιοδεία και ηχογράφηση το επόμενο έτος.
Η Cappella Romana ενώπιον της Α.Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου στο Fordham University, Σεπτέμβριος 2025.
Φωτογραφία: Orthodox Observer / Brittainy Newman
Εμφανίσεις ενώπιον του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου Α΄
Το 2023, οι εντιμολογιώτατοι Άρχοντες Οφφικιάλιοι του Οικουμενικού Πατριαρχείου απένειμαν στην Cappella Romana Sophia Award for Excellence (Βραβείο Αριστείας «Sophia»), φιλοξενώντας το σύνολο στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου (St. Nicholas Greek Orthodox Church and National Shrine), στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου της Νέας Υόρκης, όπου παρουσίασε το πρόγραμμα «Lost Voices of Hagia Sophia». Δύο χρόνια αργότερα, το σύνολο επέστρεψε για να ερμηνεύσει το οικολογικό ορατόριο «A Time for Life» του Robert Kyr στο Fordham University ενώπιον του Οικουμενικού Πατριάρχη, καθώς και στο Lincoln Center, όταν η Α.Θ. Παναγιότης τιμήθηκε με το Templeton Prize για το έργο του υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος.
Νέοι ορίζοντες μπροστά
Από μια συναυλία αλληλεγγύης μετά τον σεισμό έως τις επιφανέστερες σκηνές του κόσμου, από κάποια σκονισμένα χειρόγραφα έως τις κορυφές των διεθνών μουσικών πινάκων και από τα εργαστήρια του Πανεπιστημίου Stanford έως το Αβαείο του Westminster, ο Alexander Lingas και η Cappella Romana ανέδειξαν την ιερή μουσική σε ζωντανή καλλιτεχνική έκφραση που συνομιλεί με τον σύγχρονο άνθρωπο κάθε προέλευσης.
Το έργο του Alexander Lingas καταδεικνύει ότι το αρχαίο μπορεί να ανανεώνεται αδιάκοπα και ότι η Cappella Romana θα συνεχίσει να ηχεί διεθνώς, μέσα από συναυλίες, ηχογραφήσεις και εκδόσεις, υπό νέα ηγεσία, παραμένοντας πιστή στο διαχρονικό όραμα που εκείνος θεμελίωσε.
Ηχογραφήσεις
Ηχογραφήσεις της Cappella Romana υπό τη διεύθυνση του Alexander Lingas:
1998: Cappella Romana in Concert (κασέτα)
1999: Tikey Zes Choral Works
2000: When Augustus Reigned: Χριστουγεννιάτικη μουσική από τη βυζαντινή παράδοση
2003: The Akáthistos Hymn του Ivan Moody, επανέκδοση το 2018
2004: Music of Byzantium, σε συνεργασία με το Metropolitan Museum of Art, με πωλήσεις άνω των 17.000 αντιτύπων
2005: Epiphany: Medieval Byzantine Chant, επανέκδοση το 2012
2005: Lay Aside All Earthly Cares, χορωδιακά έργα του π. Sergei Glagolev
2006: The Fall of Constantinople
2008: The Divine Liturgy in Byzantine Chant in English
2008: The Kontakion on the Nativity of Christ and Orthodox Christmas carols του Richard Toensing
2008: Mount Sinai: Frontier of Byzantium, κυκλοφόρησε επίσης ως “Voices of Byzantium”, σε συνεργασία με το Metropolitan Museum of Art
2009: Byzantium: 330–1453, ηχογράφηση που κυκλοφόρησε από τη Royal Academy of Arts στο Λονδίνο
2009: Byzantium in Rome: Μεσαιωνική βυζαντινή ψαλτική από το Grottaferrata
2010: The Divine Liturgy of St John Chrysostom του Peter Michaelides
2012: Live in Greece: From Constantinople to California
2013: The Divine Liturgy for choir and organ του Tikey Zes
2013: A Time for Life, οικολογικό ορατόριο του Robert Kyr
2015: Good Friday in Jerusalem: Μεσαιωνική βυζαντινή ψαλτική
2015: Passion Week του Maximilian Steinberg, η παγκόσμια πρώτη ηχογράφηση (και σε δίσκο βινυλίου LP)
2015: Cyprus: Between Greek East and Latin West
2019: Venice in the East: Αναγεννησιακή Κρήτη και Κύπρος
2019: Lost Voices of Hagia Sophia: Μεσαιωνική βυζαντινή ψαλτική, ερμηνευμένη στο εικονικό ακουστικό περιβάλλον της Hagia Sophia, σε συνεργασία με το Stanford University· παρέμεινε στον πίνακα του Billboard για περισσότερες από 44 εβδομάδες
2021: Hymns of Kassianí, η αρχαιότερη σωζόμενη μουσική γυναίκας συνθέτριας, της μοναχής Κασσιανής του 9ου αιώνα
2022: Robert Kyr’s All-Night Vigil, έργο γραμμένο για την Cappella Romana
2023: A Byzantine Emperor at King Henry’s Court: Χριστούγεννα 1400, Λονδίνο
2023: Arvo Pärt: Odes of Repentance
Προσεχώς
The Memorial Service του Sir John Tavener
In the Footsteps of Saint Demetrios: Μεσαιωνική βυζαντινή ψαλτική από τη Θεσσαλονίκη
Ο Δρ George Demacopoulos και ο Δρ Aristotle Papanikolaou προλογίζουν τη συναυλία της Cappella Romana στο Fordham University, Σεπτέμβριος 2025.
Φωτογραφία: Orthodox Observer / Brittainy Newman
Cappella Romana
Η Cappella Romana, που ιδρύθηκε το 1991 από τον Alexander Lingas, είναι επαγγελματικό φωνητικό σύνολο με αποστολή τη βιωματική προσέγγιση και κατανόηση της ιερής μουσικής από τη Χριστιανική Ανατολή και Δύση, με ιδιαίτερη έμφαση στο Βυζάντιο, για τη διεθνή προβολή της πλούσιας αυτής πολιτιστικής κληρονομιάς. Το σύνολο είναι ιδιαιτέρως γνωστό για τις παρουσιάσεις και τις ηχογραφήσεις του στη μεσαιωνική βυζαντινή ψαλτική, στα ελληνικά και ρωσικά ορθόδοξα χορωδιακά έργα, καθώς και σε άλλα είδη ιερής μουσικής που εκφράζουν τις ιστορικές παραδόσεις της ενιαίας χριστιανικής κληρονομιάς. Η Cappella Romana συγκαταλέγεται στα μακροβιότερα επαγγελματικά φωνητικά σύνολα της Βόρειας Αμερικής, και υπηρετεί την αποστολή της όχι μόνο μέσω συναυλιών στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο εξωτερικό, αλλά και μέσω ηχογραφήσεων και εκδόσεων, επιστημονικής έρευνας και εκπαιδευτικών δράσεων, συνεργασίας με κοινότητες πολιτιστικής κληρονομιάς και νέας καλλιτεχνικής δημιουργίας. cappellaromana.org
Alexander Lingas
Ο Alexander Lingas είναι Μουσικός Διευθυντής της Cappella Romana, την οποία ίδρυσε το 1991 με σκοπό να διερευνήσει, μέσω της επιστημονικής έρευνας και της ερμηνευτικής πράξης, την ιερή μουσική κληρονομιά τόσο της Παλαιάς Ρώμης και της Δύσης όσο και της Νέας Ρώμης (Κωνσταντινούπολης) και της Ανατολής.
Το φθινόπωρο του 2024, ο Δρ Lingas Διετέλεσε Επισκέπτης Καθηγητής στο Τμήμα Μουσικής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (University of California, Los Angeles – UCLA). Παράλληλα υπηρέτησε ως Καλλιτέχνης εν Κατοικία στο πρόγραμμα Gefyra, μια συνεργασία του Κέντρου Μελέτης του Ελληνικού Πολιτισμού του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στο UCLA και του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος στο Πανεπιστήμιο Simon Fraser (Simon Fraser University), στη Βρετανική Κολομβία του Καναδά. Στο πλαίσιο αυτό διηύθυνε μια συναυλία και μια νέα ηχογράφηση της Cappella Romana, αφιερωμένες στη μεσαιωνική βυζαντινή ψαλτική προς τιμήν του Αγίου Δημητρίου, με τη συμμετοχή φοιτητών του UCLA.
Το 2023 συγκρότησε και διηύθυνε το Βυζαντινό Σύνολο Ψαλτών για τη Στέψη των Μεγαλειοτάτων Βασιλέως Καρόλου Γ΄ και Βασίλισσας Καμίλλας. Έχει τιμηθεί δύο φορές από τη Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία, λαμβάνοντας το 2025 το Παράσημο των Αγίων Ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης του Πατριαρχείου Ρουμανίας και το 2019 τον Σταυρό της Μολδαβίας της Μητροπόλεως Μολδαβίας και Βουκοβίνης. Τον Ιούνιο 2025 εξελέγη για τετραετή θητεία Πρόεδρος της International Society for Orthodox Church Music.
Το 2018, η Η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄του απένειμε τον τίτλο του Άρχοντος Μουσικοδιδασκάλου.
Ο Δρ Lingas είναι Καθηγητής Μουσικής στο Ινστιτούτο Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών (Institute for Orthodox Christian Studies, Κέιμπριτζ, Ηνωμένο Βασίλειο) και Ομότιμος Καθηγητής στο Τμήμα Παραστατικών Τεχνών του City St George’s, Πανεπιστημίου του Λονδίνου (City St George’s, University of London). Μετά τη θητεία του ως Καλλιτέχνη εν Κατοικία την άνοιξη του 2023, η Θεολογική Σχολή Αγίου Βλαδιμήρου (St. Vladimir’s Orthodox Theological Seminary) στο Γιόνκερς της Νέας Υόρκης τον διόρισε Καθηγητή Μουσικής και Αναπληρωτή Διευθυντή του Ινστιτούτου Ιερών Τεχνών της.
Ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή με θέμα τον Όρθρο της Κυριακής κατά το λειτουργικό τυπικό της Αγίας Σοφίας, στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας (University of British Columbia) και στη συνέχεια, χάρη στη μεταδιδακτορική υποτροφία του Καναδικού Συμβουλίου Έρευνας στις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες (SSHRC), εγκαταστάθηκε στην Οξφορντσάιρ για να σπουδάσει θεολογία κοντά στον Μητροπολίτη Κάλλιστο Ware. Από το 1997 έως το 2021 διετέλεσε Εταίρος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ανθρωπιστικών Ερευνών του University of Oxford. Η τρέχουσα ερευνητική του δραστηριότητα δεν περιορίζεται στην ιστορική μελέτη, αλλά εκτείνεται επίσης στην εθνογραφία και την ερμηνευτική πράξη. Στις διακρίσεις του συγκαταλέγονται υποτροφίες των ιδρυμάτων Fulbright Program και Onassis Foundation για μουσικές σπουδές στην Ελλάδα κοντά στον πρωτοψάλτη Λυκούργο Αγγελόπουλο, καθώς και η υποτροφία «Thank-Offering to Britain» της British Academy. Επιπλέον, έχει λάβει ερευνητική άδεια με την υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και τιμήθηκε με το μετάλλιο του Αγίου Ρωμανού του Μελωδού από το Εθνικό Φόρουμ Ελληνορθόδοξων Εκκλησιαστικών Μουσικών (National Forum of Greek Orthodox Church Musicians – ΗΠΑ).
John Michael Boyer
Ο John Michael Boyer είναι επαγγελματίας τραγουδιστής, μαέστρος και βυζαντινός ψάλτης από το 1997. Σπούδασε Βυζαντινή Μουσική κοντά στον Alexander Lingas, στον Λυκούργο Αγγελόπουλο (†2014) και στον Ιωάννη Αρβανίτη. Συμμετέχει στην Cappella Romana από το 1999 και το 2017 ανέλαβε καθήκοντα Αναπληρωτή Μουσικού Διευθυντή. Είναι ιδρυτής και καλλιτεχνικός διευθυντής του PRÓTO, ενός συνεργατικού ντουέτου με τον Λιβανοαμερικανό ψάλτη, π. John Rassem El Massih. Η καθοριστική ηχογράφησή τους, Sun of Justice, κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2017. Ο John είναι ενεργός συνθέτης και έχει δημιουργήσει νέα έργα για μια σειρά ηχογραφήσεων, μεταξύ των οποίων οι The Divine Liturgy in English in Byzantine Chant (Cappella Romana), All Creation Trembled (Holy Cross) και Sun of Justice (PRÓTO). Επιπλέον, συνέθεσε την Ακολουθία της Ορθοδόξου Εξοδίου, η οποία πρόκειται να ηχογραφηθεί από την Cappella Romana· το έργο είχε αρχικά παρουσιαστεί στην κηδεία του John Tavener το 2013. Συνεργάστηκε επίσης στη νέα σύνθεση Heaven & Earth: A Song of Creation για τον St. John of Damascus Society και διηύθυνε τόσο την πρώτη εκτέλεσή της το 2018 όσο και την ηχογράφησή της με την Cappella Romana (2022).
Το βιβλίο του Byzantine Chant: The Received Tradition – A Lesson Book κυκλοφόρησε τον Φεβρουάριο 2023, ενώ το Resurrectionary, ένα αγγλικό Αναστασιματάριο βασισμένο στις μεταφράσεις του αειμνήστου Αρχιμανδρίτου Ephrem (Lash) (†2016), προγραμματίστηκε επίσης για έκδοση το 2023. Είναι ιδρυτής και διευθυντής του Ινστιτούτου Λειτουργικών Τεχνών Αγίου Ιωάννου Κουκουζέλη (koukouzelis. net), το οποίο προσφέρει μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής και Λειτουργικής. Διατελεί Πρωτοψάλτης της Ιεράς Μητροπόλεως (Επισκοπής) Αγίου Φραγκίσκου και υπηρετεί επί του παρόντος, με απόσπαση, ως μόνιμος Ιεροψάλτης και Διευθυντής Μουσικής στον Καθεδρικό Ναό Αγίας Τριάδος στη Νέα Ορλεάνη. Το 2018 νυμφεύθηκε τη διακεκριμένη Ελληνίδα φιλόλογο και Ιστορικό Νεότερης Εποχής, Ευαγγελία Μπουμπουγιατζή. Το ζεύγος έχει δίδυμες θυγατέρες και μοιράζει τον χρόνο του μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Πυργετού Λαρίσης.
